تحلیلی بر رویکرد تفسیری قرآن‌پژوهان غربی پیرامون حروف مقطعه در فواتح سُوَر قرآن

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه قرآن و حدیث و نهج البلاغه-دانشکده الهیات- دانشگاه پیام نور- تهران- ایران

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، عضو هیأت علمی معارف اسلامی دانشگاه پیام نور ،کرمانشاه، ایران

چکیده

 
 
حروف مقطعه قرآن کریم، همواره از موضوعات اسرارآمیز و مورد بحث در مطالعات قرآنی بوده‌اند. این حروف، با وجود تنوع در ظاهر، تفاسیر و گمانه‌زنی‌های بسیاری را در طول تاریخ به خود دیده‌اند. این پژوهش به شیوه توصیفی تحلیلی و با هدف تبیین و تحلیل رویکردهای تفسیری قرآن‌پژوهان و مستشرقان غربی پیرامون این پدیده، انجام شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که دیدگاه‌های مطرح شده توسط قرآن‌پژوهان غربی (مانند: نولدکه، بلاشر، مونتگمری، گلدزیهر) در خصوص حروف مقطعه چیست و تا چه اندازه این تفاسیر، بر مبنای علمی و منطقی استوار هستند؟ در این پژوهش ضمن معرفی تفاسیر ارائه شده از سوی این پژوهشگران، که غالباً شامل ارتباط دادن حروف مقطعه به نظام ابجد، اشاره به محتوای سوره، ادعای ارتباط با نام برخی صحابه، یا در نظر گرفتن آن‌ها به عنوان آیاتی متشابه و رازآلود است، به ارزیابی مبانی فکری و اعتبار علمی آن‌ها پرداخته می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تفاسیر غربی ارائه شده، اغلب فاقد بنیان‌های قوی علمی و منطقی لازم بوده و بیشتر بر اساس حدس و گمان، یا پیش‌فرض‌های خاص تفسیری بنا شده‌اند که با اصول تفسیری اسلامی فاصله دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات