معناشناسی از مهمترین ابزارهای علمی در کشف و تبیین لایههای پنهان معنا، بهویژه در متون وحیانی بهشمار میآید. این دانش با ارائه چارچوبی نظاممند، امکان تحلیل متن و بررسی روابط معنایی میان واژگان را فراهم میسازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر رویکرد معناشناسی به بررسی معانی واژگان حوزه معنایی سوق و دلالات آن در قرآنکریم میپردازد. هدف پژوهش، شناسایی دلالتهای حقیقی و مجازی و نیز بار معنایی این واژگان است که نقشی کلیدی در فهم معنای هر واژه ایفا میکنند. یافتهها نشان میدهد که این واژگان با توجه به سیاق و قرائن در سه گروه قرار میگیرند: نخست واژه سوق که هم در معنای مادی (با دلالت حقیقی) و هم در معنای معنوی (با دلالت مجازی) بهکار رفته است؛ دوم واژگانی چون طَرد، نَفی، إزجاء، جَلاء، نَهر، دَعّ، دَحر، رَجم و إستِفزاز که دارای معانی مادی (با دلالت حقیقی) میباشند؛ و سوم واژگانی نظیر حَشر، خَسأ، لَعن، قَتل، بُعد و سُحق که در معانی معنوی (با دلالت مجازی) استعمال شدهاند. افزون بر این، بیشترین بسامد به معنای مادی اختصاص دارد و کفر و ناسپاسی به عنوان مهمترین علل طرد انسان از رحمت الهی شناخته شدهاند. همچنین، این واژگان از بار معنایی متنوعی چون مثبت، منفی، خنثی، تحقیرآمیز، تهدیدآمیز برخوردارند.
عظیمی, امیراحمد و امین ناجی, محمدهادی . (1404). بررسی معانی واژگان حوزه معنایی سوق و دلالات آن در قرآن کریم. Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, 6(2), 143-162. doi: 10.30473/quran.2026.75924.1359
MLA
عظیمی, امیراحمد , و امین ناجی, محمدهادی . "بررسی معانی واژگان حوزه معنایی سوق و دلالات آن در قرآن کریم", Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, 6, 2, 1404, 143-162. doi: 10.30473/quran.2026.75924.1359
HARVARD
عظیمی, امیراحمد, امین ناجی, محمدهادی. (1404). 'بررسی معانی واژگان حوزه معنایی سوق و دلالات آن در قرآن کریم', Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, 6(2), pp. 143-162. doi: 10.30473/quran.2026.75924.1359
CHICAGO
امیراحمد عظیمی و محمدهادی امین ناجی, "بررسی معانی واژگان حوزه معنایی سوق و دلالات آن در قرآن کریم," Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, 6 2 (1404): 143-162, doi: 10.30473/quran.2026.75924.1359
VANCOUVER
عظیمی, امیراحمد, امین ناجی, محمدهادی. بررسی معانی واژگان حوزه معنایی سوق و دلالات آن در قرآن کریم. Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, 1404; 6(2): 143-162. doi: 10.30473/quran.2026.75924.1359