2
دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانسگاه پیام نور جنوب تهران
10.30473/quran.2026.75677.1348
چکیده
پیوند میان معجزه و نبوت از مسائل بنیادین علم کلام است که از دیرباز به عنوان یکی از دلایل اثبات صدق پیامبران مطرح بوده است. با این حال، این پرسش اساسی همچنان باقی است که قرآن کریم خود چه برداشتی از این پیوند دارد و تا چه اندازه معجزه را دلیل بر نبوت میداند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه تحلیل محتوای آیات مرتبط، دیدگاههای تفسیری و کلامی درباره دلالت معجزه بر نبوت را در پرتو منطق درونی قرآن مورد بازخوانی انتقادی قرار میدهد. یافتهها نشان میدهد که قرآن هر چند به اعجاز خود تصریح میکند؛ اما هدف اصلی آن اثبات نبوت پیامبر اسلام(ص) نیست؛ بلکه غایت آن هدایت، تربیت و تذکر انسانهاست. تحلیل آیات مربوط به معجزات پیامبران پیشین نیز نشان میدهد که این معجزات اغلب در خدمت مقاصد هدایتی و اخلاقی بودهاند نه صرفاً ابزاری برای اثبات صدق رسالت. بر این اساس در منطق قرآن، معجزه نشانهای الهی برای بیدارسازی فطرت و تأکید بر قدرت خداوند است که میتواند مؤید نبوت باشد؛ اما مبنای نهایی حقانیت پیامبران را تشکیل نمیدهد. این نتیجه زمینه بازنگری در مبانی کلامی سنتی را فراهم میسازد و نسبت میان نبوت، هدایت و معجزه را از منطق جدلی ـ اثباتی به منطق هدایتی ـ تربیتی منتقل میکند. در نهایت، این پژوهش میکوشد قرائتی نو از مفهوم اعجاز در چارچوب معرفتشناسی قرآنی ارائه دهد که در آن، ایمان بر پایه تعقل، آگاهی و اختیار انسانی استوار میگردد.
خدری کیارسی, سارا و صالحی هفشجانی, محمد حسن . (1405). تحلیل انتقادی نظریه دلالت معجزه بر اثبات نبوت با تأکید بر آیات قرآن. Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, (), -. doi: 10.30473/quran.2026.75677.1348
MLA
خدری کیارسی, سارا , و صالحی هفشجانی, محمد حسن . "تحلیل انتقادی نظریه دلالت معجزه بر اثبات نبوت با تأکید بر آیات قرآن", Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, , , 1405, -. doi: 10.30473/quran.2026.75677.1348
HARVARD
خدری کیارسی, سارا, صالحی هفشجانی, محمد حسن. (1405). 'تحلیل انتقادی نظریه دلالت معجزه بر اثبات نبوت با تأکید بر آیات قرآن', Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, (), pp. -. doi: 10.30473/quran.2026.75677.1348
CHICAGO
سارا خدری کیارسی و محمد حسن صالحی هفشجانی, "تحلیل انتقادی نظریه دلالت معجزه بر اثبات نبوت با تأکید بر آیات قرآن," Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, (1405): -, doi: 10.30473/quran.2026.75677.1348
VANCOUVER
خدری کیارسی, سارا, صالحی هفشجانی, محمد حسن. تحلیل انتقادی نظریه دلالت معجزه بر اثبات نبوت با تأکید بر آیات قرآن. Bi-Quarterly Quran and Religious Enlightenment, 1405; (): -. doi: 10.30473/quran.2026.75677.1348
)