An Analysis of the Context and Roots of Contumacy (ʻInād) and the Nature of the Human Response to it from the Perspective of Surah al-Muddaththir

Document Type : The scientific research paper

Author

Faculty Member, Department of Islamic Studies, Payame Noor University, Tehran, Iran

Abstract

Human opposition to the truth, whether based on knowledge or conjecture, has a long-standing history; for in some cases, one requires this behavior to consolidate their own status and word, a behavior that can have cultural and ideological roots. Surah al-Muddaththir, which is considered the fourth Surah in the order of revelation, has made a comprehensive reference to this subject by emphasizing the word "ʻAnīd" (obstinate). Therefore, the present paper organized analytically and descriptively with an exegetical approach, and considering the coherence and content integrity of Surah al-Muddaththir, has concluded that scientific opposition to the truth possesses cultural and psychological roots and grounds, such as self-superiority, power, and wealth. The contumacious individual exhibits behaviors that are seemingly intellectual, which can rally a learned group to their side. Accordingly, the method of effectively confronting this issue and movement must be intelligent; because the contumacious individual utilizes all scholarly, cultural, and ideological components to oppose the truth, and combating them requires a comprehensive and scientific method, which God Almighty has elucidated in the Surah in two dimensions; human and divine. In this article, the nature of the human and preliminary response is examined and analyzed.

Keywords

Main Subjects

Article Title [Persian]

واکاوی زمینه و ریشه‌های عناد و نوع مواجهه انسانی با آن از منظر سوره مدثر

Author [Persian]

  • ولی اله مهدوی فر
عضو علمی گروه معارف دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
Abstract [Persian]

مخالفت انسان با حق، چه از روی علم و چه از روی گمان، قدمتی دیرینه دارد؛ چرا که او در برخی موارد، جهت تثبیت جایگاه و کلام خویش، نیازمند این رفتار است که می‌تواند ریشه‌های فرهنگی و عقیدتی داشته باشد.  سوره  مدثر که در ترتیب نزول، چهارمین سوره به شمار می‌آید، با تکیه بر واژه “عَنِید”، اشاره جامعی به این موضوع داشته است. از این رو، نوشتار حاضر که به صورت تحلیلی و توصیفی با رویکرد تفسیری سامان یافته است، با توجه به انسجام و به‌هم‌پیوستگی محتوایی سوره مدثر، به این نتیجه دست یافته است که مخالفت عالمانه با حق، دارای ریشه‌ها و زمینه‌های فرهنگی و روانی‌ای همچون خودبرتربینی، قدرت و ثروت است. فرد معاند، رفتارهایی به ظاهر روشنفکرانه دارد که می‌تواند جمعی علمی را با خود همراه سازد. بر این اساس، روش مواجهه مؤثر با این موضوع و جریان باید هوشمندانه باشد؛ زیرا فرد معاند از تمامی مؤلفه‌های علمی، فرهنگی و عقیدتی برای مخالفت با حق بهره‌مند است و مبارزه با آن، نیازمند روشی جامع و علمی است که خداوند متعال آن روش‌ها را در دو بعد انسانی و الهی در سوره تبیین نموده است. در این مقاله، نوع مواجهه انسانی و مقدماتی مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد.

Keywords [Persian]

  • مدثر
  • عناد
  • معاند
  • دشمنی عالمانه
  • مواجهه انسانی

References

Ālūsī, M. (1994 AD/1415 AH). Rūḥ al-Maʿānī fī Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAẓīm wa al-Sabʿ al-Mathānī. (Vols. 1–16). Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah; Manshūrāt Muḥammad ʿAlī Bayḍūn.
Fakhr Rāzī, M. (1999 AD/1420 AH). al-Tafsīr al-Kabīr (Mafātīḥ al-Ghayb). (Vols. 1–32). 3rd Ed. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī.
Faḍlullāh, M. Ḥ. (1998 AD/419 AH). Min Waḥy al-Qurʾān. (Vols. 1–25). Beirut: Dār al-Malāk.
Ibn Abī Jāmiʿ, A. (1992 AD/1413 AH). al-Wajīz fī Tafsīr al-Qurʾān al-ʿAzīz. (Vols. 1–3). Qom: Dār al-Qurʾān al-Karīm.
Ibn ʿĀdil, U. (1998 AD/1419 AH). al-Lubāb fī ʿUlūm al-Kitāb. (Vols. 1–20). Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah; Manshūrāt Muḥammad ʿAlī Bayḍūn.
Ibn Ashʿath, M. (n.d.). al-Jaʻfarīyyāt (al-Ashʿathīyyāt). (1st ed.). Tehran: N.n.
Ibn Bābawayh, M. (1966 AD/1385 SH). ʿIlal al-sharāʾiʿ. Qom: N.n.
Ibn Bābawayh, M. (1982 AD/1403 AH). Maʿānī al-Akhbār. Qom: N.n.
Javadi Amoli, A. (2018 AD/1398 SH). Tasnīm. Qom: Isra.
Kulaynī, M. (1986 AD/1407 AH). al-Kāfī. (4th ed.). Tehran: N.n.
Makarem Shirazi, N. (1992 AD/1371 SH). Tafsir Nemooneh. (Vols. 1–28) (10th ed.). Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah.
Makarem Shirazi, N. (2000 AD/1421 AH). al-Amthal fī Tafsīr Kitāb Allāh al-Munzal. (Vols. 1–20). Qom: Madrasat al-Imām ʿAlī ibn Abī Ṭālib.
Majlisī, M. (1982 AD/1403 AH). Biḥār al-Anwār. (2nd ed.). Beirut: N.n.
Māwardī, A. (n.d.). al-Nukat wa al-ʿUyūn: Tafsīr al-Māwardī. (Vols. 1–6). Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah; Manshūrāt Muḥammad ʿAlī Bayḍūn.
Mughniyah, M.  (2003 AD/1424 AH). al-Tafsīr al-Kāshif. (Vols. 1–7). Qom: Dār al-Kitāb al-Islāmī.
Muṣṭafawī, Ḥ. (1989 AD/1368 SH). al-Taḥqīq fī Kalimāt al-Qurʾān al-Karīm. Tehran: N.n.
Mudarrisī, M.  (1998 AD/1419 AH). Min Hudā al-Qurʾān. (Vols. 1–18). Tehran: Dār Muḥibbī al-Ḥusayn.
Qarāʾatī, M. (2009 AD/1388 SH). Tafsir Noor. (Vols. 1–10). Tehran: Cultural Center Lessons from the Quran.
Qarashī Banābī, A.  (1992 AD/1371 SH). Qāmūs Qurʾān. (Vols. 1–7). 6th Ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah.
Qummī, A. (1984 AD/1363 SH). Tafsīr al-Qummī. (Vols. 1–2). 3rd Ed. Qom: Dār al-Kitāb.
Qurṭubī, M.  (1982 AD/1361 SH). al-Jāmiʿ li Aḥkām al-Qurʾān. (Vols. 1–20). Tehran: Naser Khosro.
Rāghib al-Iṣfahānī, Ḥ. (1991 AD/1412 AH). Mufradāt Alfāẓ al-Qurʾān. Beirut: Dār al-Shāmiyah.
Rasʾanī, A. (2008 AD/1429 AH). Rumūz al-Kunūz fī Tafsīr al-Kitāb al-ʿAzīz. (Vols. 1–9). Mecca: Maktabat al-Asadī.
Reza’i Isfahani, M. (1967 AD/1387 AH). Tafsir Mehr. (Vols. 1–24). Qom: Research on Quranic interpretation and sciences.
Ṣādiqī Tehrānī, M. (1985 AD/1406 AH). al-Furqān fī Tafsīr al-Qurʾān bil Qurʾān wa al-Sunnah. (Vols. 1–30). 2nd Ed. Qom: Islamic Culture.
Sulṭān ʿAlī Shāh, S. (1987 AD/1408 AH). Bayān al-Saʿādah fī Maqāmāt al-ʿIbādah. (Vols. 1–4). 2nd Ed. Beirut: Muʾassasat al-Aʿlamī lil Maṭbūʿāt.
Ṭabāṭabāʾī, M. (1969 AD/1390 AH). al-Mīzān fī Tafsīr al-Qurʾān. (Vols. 1–20). 2nd Ed. Beirut: Muʾassasat al-Aʿlamī lil Maṭbūʿāt.
Ṭabarsī, F. (1991 AD/1412 AH). Tafsīr Jawāmiʿ al-Jāmiʿ. (Vols. 1–4). Qom: Ḥawzah ʿIlmiyyah Management Center.
Ṭabarsī, F. (1992 AD/1371 SH). Majmaʿ al-Bayān fī Tafsīr al-Qurʾān. (Vols. 1–10). 3rd Ed. Tehran: Naser Khosro.
Thaʿlabī, A. (2001 AD/1422 AH). al-Kashf wa al-Bayān al-Maʿrūf Tafsīr al-Thaʿlabī. (Vols. 1–10). Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī.
The Holy Quran. (n.d.). (N. Makarem Shirazi, Trans). 2nd Ed. Qom: Office of Islamic Studies and Education.
Ṭūsī, M. (n.d.). al-Tibyān fī Tafsīr al-Qurʾān. (Vols. 1–10). Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī.
Zamakhsharī, M. (1986 AD/1407 AH). al-Kashshāf ʿan Ḥaqāʾiq ghawāmiḍ al-Tanzīl. (Vols. 1–4). 3rd Ed. Beirut: Dār al-Kitāb al-ʿArabī.
Zuḥaylī, W. (1990 AD/1411 AH). al-Tafsīr al-Munīr fī al-ʿAqīdah wa al-Sharīʿah wa al-Manhaj. (Vols. 1–32). 2nd Ed. Damascus: Dār al-Fikr.

Files

History

  • Receive Date: 20 September 2025
  • Revise Date: 09 August 2025
  • Accept Date: 14 October 2025

Share

How to cite

Statistics