Semantic Analysis of the Hadith of the "ُSilsilat Az;zahab"Based on Rifater's Semiotic Theory

Articles in Press

Document Type : The scientific research paper

Author

Department of Arabic Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran

Abstract

This study aims to conduct a semantic analysis of the Hadith of the Silsilat Az,zahab using Michael Rifater's semiotic theory. Focusing on the semantic layers and the pivotal role of the "second reading". In this regard, the key concepts of the Hadith, including "kalima",”Tohid” ,"hisn", "Amn" and "shart" (wilayah), have been examined at the lexical, syntactic, rhetorical, and ideological levels. The findings indicate that these words, in an organized interaction, create a dynamic semantic system in which true faith is defined as a spiritual fortress, and the wilayah of the Imam (AS) is introduced as a necessary condition and an inseparable part of entering this fortress and realizing complete "Amn". Identifying the non-normativity in the phrase “by its conditions and I am of its conditions” was the key to a deeper analysis. Also, intertextual analysis shows that the linguistic structure and metaphors used in the hadith are rooted in Quranic concepts such as “Habl Allah”, “wilayah” and “Amn” and place the hadith in the continuation and interpretation of the revelation discourse. Finally, this research confirms that the semantic approach, especially relying on Rifater’s theory, is a powerful tool for discovering hidden layers of meaning and understanding the deep linguistic structures of dense religious texts and can provide a systematic and new understanding of the indissoluble bond of monotheism and wilayah. Therefore, in this regard and based on Rifater’s theory, a new reading of the hadith of Silsilat Az,zahab is obtained that will be acceptable to the taste of religious scholars.

Keywords

Main Subjects

Article Title [Persian]

تحلیل معناشناختی حدیث سلسلة‌الذهب بر اساس نظریه‌ نشانه‌شناسی ریفاتر

Author [Persian]

  • جواد خانلری
گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
Abstract [Persian]

پژوهش حاضر با هدف تحلیل معناشناختی حدیث سلسلة‌الذهب امام رضا(ع) و با بهره‌گیری از نظریه نشانه‌شناسی مایکل ریفاتر انجام شده است. این نظریه با تمرکز بر لایه‌های معنایی و نقش محوری «خوانش دوم»، چارچوبی روش‌مند برای واکاوی شبکه معنایی این حدیث فراهم می‌آورد. در این راستا، مفاهیم کلیدی حدیث شامل «کلمة» (توحید)، «حصن» (ایمان به مثابه قلعه امن)، «أمن» (رهایی از عذاب و اضطراب) و «شرط» (ولایت) در سطوح واژگانی، نحوی، بلاغی و ایدئولوژیک مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها حاکی از آن است که این واژگان در تعاملی سازمان‌یافته، نظام معنایی پویایی می‌سازند که در آن ایمان حقیقی، حصنی معنوی تعریف می‌شود و ولایت امام(ع) به عنوان شرط ضروری و جزء جدایی‌ناپذیر ورود به این حصن و تحقق «أمن» کامل معرفی می‌گردد. شناسایی هنجارگریزی در عبارت «بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا» به عنوان نقطه شکست خوانش اول، کلید گذار به تحلیل عمیق‌تر بود. همچنین، تحلیل بینامتنی نشان می‌دهد که ساختار زبانی و استعاره‌های به‌کار رفته در حدیث، ریشه در مفاهیم قرآنی همچون «حبل الله»، «ولایت» و «أمن» دارد و حدیث را در امتداد و تفسیر گفتمان وحیانی قرار می‌دهد. در نهایت، این تحقیق مؤید آن است که رویکرد معناشناسی، به‌ویژه با تکیه بر نظریه ریفاتر، ابزاری توانمند برای کشف لایه‌های پنهان معنایی و فهم ژرف‌ساختارهای زبانی متون دینی فشرده به شمار می‌رود و می‌تواند درکی نظام‌مند و نو از پیوند ناگسستنی توحید و ولایت ارائه دهد. لذا در این راستا و بر اساس نظریه ریقاتر، خوانشی جدید از حدیث سلسله الذهب به دست می‌آید که مقبول ذوق دین‌پژوهان خواهد بود.

Keywords [Persian]

  • حدیث سلسله‌الذهب
  • معناشناسی
  • نشانه‌شناسی
  • ولایت
  • ریفاتر
Quran and Religious Enlightenment

Articles in Press, Corrected Proof
Available Online from 06 June 2026

Files

History

  • Receive Date: 31 May 2026
  • Accept Date: 06 June 2026

Share

How to cite

Statistics