Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 "Bāʼis" in the Mirror of the Qur'an and Hadith: An Analytical Look at Its Causes, Social Impacts, and Solutions بائس در آینه‌ی قرآن و حدیث؛ نگاهی تحلیلی به عوامل ایجاد، آثار اجتماعی و راه‌حل‌ها 1 16 12418 10.30473/quran.2025.75101.1331 EN Mohammad Sobhan Maheri Ghomi IKIU Mohammadreza Pircheragh IKIU Meisam Akbarzadeh PNU Hosein Salarfar qiau Journal Article 2025 07 29 Poverty is a significant societal problem and a major issue in human social affairs. In the Holy Qur'an, the term "Bāʼis" is used alongside the poor, which indicates that these two social classes are distinct. The present study uses a descriptive-analytical method with a social approach and library-based data collection to examine the concepts and instances of "Bāʼis," its causes, its impact on social relationships and community structure, and solutions to address this social stratum. The findings of this research show that the factors creating the "Bāʼis" social class include: Flawed macro-management, injustice, discrimination, usurpation of rights, hoarding. These factors lead to a decline in beliefs, social instability, moral deviation, social fragmentation, and ultimately the destruction of society. Solutions to this problem include: Short-term solutions; these are transient and aim to alleviate the suffering of this class. They include reducing unemployment, building affordable housing, providing loans, and offering social support. Long-term solutions; these are more fundamental and include reforming the country's economic, social, and cultural structures. This involves reforming tax collection and spending, a more equitable distribution of wealth and income to achieve social justice, proper governance, economic planning, and meritocracy, a focus on work, promoting public ethics, avoiding extravagance, implementing social support policies, and improving public skills. These measures help mitigate the negative effects of this social class and inequalities, leading to a better society. مستمندی به عنوان آسیب در زمره معضلات جوامع به شمار می‌آید که در مسائل اجتماعی بشری جایگاه ویژه‌ای به خود اختصاص داده است. در قرآن کریم، بائس قرینِ فقر برشمرده شده که حکایت از تمایز و تفاوت این دو طبقه مجزا دارد. تحقیق حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی با تکیه بر رویکرد اجتماعی و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای به بررسی مفاهیم و مصادیق، عوامل ایجاد، تأثیر آن بر روابط اجتماعی و ساختار جامعه و راهکارهای برون‌رفت از این طبقه پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که عوامل ایجاد طبقه اجتماعی بائس شامل اشکال در مدیریت‌های کلان، بی‌عدالتی، تبعیض، تصاحب حقوق و احتکار است که موجب لغزش در اعتقادات، تزلزل موقعیت اجتماعی، انحراف در اخلاق، ایجاد تشتت در اجتماع و در انتها نابودی جامعه می‌گردد. راه‌کار برون‌رفت از آن شامل راه‌کارهای کوتاه‌مدت نظیر: کاهش بیکاری، ساخت مسکن ارزان، اعطاء وام و حمایت‌های اجتماعی که زودگذر بوده و از آلام این طبقه می‌کاهد و راهکارهای بلند مدت نظیر: اصلاح ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور همچون اصلاح اخذ مالیات و مصرف آن، اصلاح نحوه توزیع ثروت و درآمد در راستای تحقق عدالت اجتماعی، حکومتداری صحیح و پیشرفت در برنامه اقتصادی، شایسته‌سالاری، اهتمام به کار، ارتقاء اخلاق عمومی، پرهیز از اسراف، سیاست‌های حمایتی و ارتقاء مهارت عمومی با هدف کاهش و امحاء می‌باشد که به کاهش اثرات منفی این طبقه و نابرابری‌ها کمک نموده و موجب بهبود جامعه می‌گردد.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12418_20a2b024f44c12f03df8bf56880c8e23.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 Conceptual Appropriateness of the Surahs al-Furqān and Fāṭir Based on the Order of Revelation تناسب مفهومی سوره های فرقان و فاطر با تکیه بر سیر نزول 17 30 12419 10.30473/quran.2023.68891.1229 EN Ali Saeedi Ph.D. in Quran and Hadith, Lecturer in the Department of Islamic Studies, Khatam Al-Anbia University (pbuh), Tehran, Iran. Ayatollah Esmaeili Ph.D. in Jurisprudence and Law, Lecturer in the Department of Islamic Studies, Khatam al-Anbia University (pbuh), Tehran, Iran Journal Article 2023 08 18 The present study aims to examine and analyze the Surahs al-Furqān and Fāṭir according to their order of revelation to determine how the order of revelation and the historical context affect the conceptual appropriateness of the Surahs. To this aim, a discourse analysis method with a descriptive-analytical approach was employed. After gathering information about Surahs al-Furqān and Fāṭir and understanding their historical contexts, we explored their conceptual units under the themes of: The Quran, Jihad, polytheists, disbelievers, and how these themes manifested during that time period. The results indicated that the order of revelation plays a significant role in uncovering the themes and content of Surahs al-Furqān and Fāṭir. It was discovered that, according to the order of revelation, the Quran's stance toward the polytheists of Quraysh and the Jews of Mecca in both Surahs, during the years 6 and 7 of the prophethood, was wise and pedagogical. However, in line with the social conditions of the polytheists and disbelievers in Mecca, there was an effort during a certain period, through the verses of Surah al-Furqān, to convey the guiding themes of the Quran with persuasive actions and soft language. The intensification of mockery from these groups in the subsequent revelation of Surah Fāṭir transformed the discourse of the Quran into declarative and harsh actions. در این پژوهش سوره‌های فرقان و فاطر بر‌اساس ترتیب نزول، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. هدف پژوهش این بود که مشخص شود ترتیب نزول و بافت تاریخی چه تأثیری بر تناسب مفهومی سوره‌ها دارد. در این نوشتار از روش تحلیل گفتمان با رویکرد توصیفی- تحلیلی استفاده شده است تا پس از گردآوری اطلاعات حول سوره‌های فرقان و فاطر و شناخت بافت تاریخی آنها، به واحدهای مفهومی آنها ذیل محورهای: قرآن، جهاد، مشرکان، کفار و چگونگی آن در آن بازه زمانی دست یازید. طبق یافته‌های تحقیق، ترتیب نزول نقش مهمی در کشف مضمون و محتوای سوره‌های فرقان و فاطر داشته است. که این نتیجه به‌ دست آمد که مطابق ترتیب نزول، موضع قرآن در مقابل مشرکان قریش و یهودِ مکه در دو سوره فرقان و فاطر، در فاصلة بین سال‌های 6 و 7 بعثت، موضعی خردمندانه و تربیتی بوده است. با این تفاوت که متناسب با شرایط اجتماعی مشرکان و کافران مکه، در برهه‌ای از زمان تلاش شد ذیل آیات سوره فرقان، محورهای هدایتی قرآن با کنش اقناعی و زبان نرم بیان شود. که تشدید استهزاء گروه‌های مزبور در ادامه روند نزول سوره فاطر، گفتمان قرآن را به کنش اظهاری و سخت تبدیل نمود.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12419_245de732d191e49284c443bac161389c.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 The Perspective of Zaqlūl al-Najjār on the Centrality of the Kaaba on Earth from the Qur’ānic Viewpoint سنجش دیدگاه زغلول النجار بر مرکزیت زمین از نگاه قرآن 31 48 12420 10.30473/quran.2025.69231.1301 EN Marzieh Rousta دانشگاه یزد Bemanali Dehghan Mangabadi Associate Professor, Department of Quran and Hadith Studies, Yazd University, Yazd, Iran. 0000-0003-1918-552X Mohammad Ali Heydari Mazraa Akhund Associate Professor, Department of Quran and Hadith Studies, Yazd University, Yazd, Iran. Journal Article 2025 01 23 Throughout history, numerous locations have been proposed as the center of the Earth, including cities such as Çorum in Turkey, Giza in Egypt, Tulsa in Oklahoma, Shiz in Iran, Jerusalem, and Mecca in Saudi Arabia. However, with the exception of Mecca, advocates for these sites have generally failed to provide compelling evidence for their centrality, often basing their claims on cultural or religious traditions rather than empirical data. Egyptian scholar Zaqlūl al-Najjār asserts that Mecca is the true center of the Earth, supporting his view with both religious and scientific arguments. This study employs a descriptive-analytical approach to outline al-Najjār’s perspective on the centrality of the Kaaba and explores the possible manifestations of this centrality. The discussion highlights the role of religious interpretation in addressing scientific debates and substantiates the claim that the Kaaba in Mecca can be regarded as the center of the Earth. Key arguments include the global call to Islam originating from Mecca, Qur’ānic verses that reference the expansion of the Earth from Mecca-such as concepts like "Ṭaḥwul al-ʿArḍ," "Dahwul al-ʿArḍ," and "Mad al-ʿArḍ" and the alignment of these concepts with scientific evidence and the semantics of terms such as "al-Bayt al-‘Atīq" and "Umm al-Qura.". مکان‌های زیادی در طول تاریخ به عنوان مرکز زمین معرفی شده است، شهرهای قرشهیر در ترکیه، جیزه در مصر، تولسا در اوکلاهاما، شیز در ایران، اورشلیم در اسرائیل و مکه در عربستان. برای اثبات مرکزیت این شهرها در زمین (به جز مکه) دلایل محکمی از سوی معتقدان ارائه نشده است و تنها علت آن اهمیت فرهنگی و مذهبی این شهرهاست؛ زغلول النجار نویسنده مصری با بیان دلایل دینی و علمی، مکه را مرکز زمین می‌داند. در این پژوهش در ابتدا با بیان دیدگاه‌های زغلول النجار درباره مرکز زمین و مصادیق احتمالی مرکزیت زمین به نقش دین در حل تعارض‌های علمی اشاره شده است و با دلایل قرآنی و روایی اثبات شده است که کعبه در سرزمین مکه می‌تواند به عنوان مرکز زمین قلمداد شود، دعوت جهانی اسلام و شروع آن از مکه، آیات مشتمل بر گسترش زمین از مکه نظیر طحو‌الارض، دحو‌الارض و مد‌الارض و تطبیق آن با دلایل علمی و مفهوم‌‌شناسی مکه، البیت‌العتیق و ام‌القری از مهمترین دلایل بر این مدعا است.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12420_6de31d9f8367d12de34d35e750c17987.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 Qur'anic Governance and Comparative Analysis with Modern Theories حکمرانی قرآنی و تحلیل تطبیقی با نظریه‌های مدرن 49 68 12421 10.30473/quran.2025.74858.1328 EN Hadi Zeini Malekabad Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Law and Islamic Studies, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran Journal Article 2025 06 08 In the contemporary world, where the concepts of governance and development have become increasingly global concerns, Islamic societies are also seeking to present an indigenous, efficient, and, at the same time, deeply rooted model for desirable governance based on their religious sources. The present study, by emphasizing the Holy Qur'an as the most fundamental source of guidance in Islam, aims to extract and analyze the principles and components of desirable governance in light of Divine verses. To this aim, employing a descriptive-analytical method based on an examination of authoritative exegesis sources, demonstrates that concepts such as justice, consultation, trustworthiness, accountability, rejection of despotism, establishment of equity, and the sovereignty of Divine Law are among the essential pillars of desirable governance from the Qur'anic perspective. These components, in addition to providing the backing for the religious legitimacy of the government, pave the way for popular participation, transparency in decision-making, and the realization of sustainable and ethics-centered development within the framework of the Islamic Development theory. The article also attempts to analyze this model in relation to modern governance theories, revealing its distinct and complementary capacities. The result of the research is that returning to Qur'anic foundations is not merely a path for reviving tradition, but a necessity for redefining contemporary concepts of development and governance within the context of Muslim societies. در دنیای معاصر که مفاهیم حکمرانی و توسعه بیش از پیش به دغدغه‌ای جهانی بدل شده‌اند، جوامع اسلامی نیز در پی آن‌اند تا الگویی بومی، کارآمد و در عین حال ریشه‌دار در منابع دینی خود برای حکمرانی مطلوب ارائه دهند. این مقاله با تأکید بر قرآن کریم به‌عنوان بنیادی‌ترین منبع هدایت در اسلام، می‌کوشد اصول و مؤلفه‌های حکمرانی مطلوب را در پرتو آیات الهی استخراج و تحلیل کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه بررسی منابع تفسیری معتبر، نشان می‌دهد که مفاهیمی چون عدالت، شوری، امانت‌داری، مسئولیت‌پذیری، نفی استبداد، اقامه قسط و حاکمیت قانون الهی، از ارکان اساسی حکمرانی مطلوب در نگاه قرآن‌اند. این مؤلفه‌ها، علاوه بر آن‌که پشتوانه مشروعیت دینی حکومت را تأمین می‌کنند، زمینه‌ساز مشارکت مردم، شفافیت تصمیم‌گیری و تحقق توسعه‌ای پایدار و اخلاق‌محور در چارچوب نظریه توسعه اسلامی هستند. مقاله همچنین تلاش می‌کند این الگو را در نسبت با نظریه‌های مدرن حکمرانی تحلیل کرده و ظرفیت‌های متمایز و مکمل آن را آشکار سازد. نتیجه پژوهش آن است که بازگشت به مبانی قرآنی، نه صرفاً راهی برای احیای سنت، بلکه ضرورتی برای بازتعریف مفاهیم معاصر توسعه و حکمرانی در بستر جوامع مسلمان به‌شمار می‌رود.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12421_348716ee187f2a1b294eb3adca8839e6.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 11 15 A Educational Analysis of the Quranic Concept of "Ṭalab" within the Framework of Traditional Quranic Hermeneutics and Its Implications for Educational Competencies تحلیل تربیتی مفهوم قرآنی‌طلب در چارچوب هرمنوتیک قرآنی و استلزام آن برای شایستگی‌های تربیتی 69 90 12426 10.30473/quran.2025.73387.1297 EN Amir Farkhonde .PhD Student, Department of Education Foundation, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. Ramazan Barkhordari Associate Professor, Department of Philosophy of Education, Kharazmi University, Tehran, Iran Susan Keshavarz Associate Professor, Department of Philosophy of Education, Kharazmi University, Tehran, Iran. Zahra Farkhonde . Bachelor's Degree Department of Physical Education, National Vocational University, Dr. Shariati Tehran Girls' College, Tehran, Iran. Journal Article 2025 11 15 This interdisciplinary study aims to provide a Educational analysis of the Quranic concept of "Ṭalab" (seeking/pursuit) within the framework of traditional Quranic hermeneutics, with a special emphasis on the perspective of Allamah Ṭabāṭabāʼī. The research seeks to deduce key educational competencies to address four challenges in Iran's educational system: "Rote memorization, information overload, learner passivity, and lack of skills." Using a multi-method qualitative approach that includes systematic review, conceptual decomposition, comparative analysis, logical retroductive analysis, and Frankena's practical inference, three core competencies were extracted: "The Competency of Self-Exposure/Placing Oneself in a Position of Exposure (with components of openness and the skill of listening), which fosters active learner engagement and targets the issue of passivity; the Competency of Sensitive and Methodical Seeking of the Original Meaning (emphasizing inquiry, reasoning, foresight, hermeneutical critique, vigilance, and doubt), which serves as an alternative to rote memorization and information overload; the Competency of Seeking the True Meaning (centered on truth-seeking and truth-acceptance, doubt, critical courage, being a reformer, and wise skills), which reduces the lack of skills by nurturing critical thinking and self-correction." The findings indicate that these competencies, by transforming the learning process into an active quest, enable the redesign of curricula based on hermeneutical skills. By linking Quranic hermeneutical theory to practical educational needs, this research offers a novel framework for educational transformation in Iran. هدف این پژوهش میان‌رشته‌ای، تحلیل تربیتی مفهوم قرآنی «طلب» در چارچوب هرمنوتیک قرآنی سنتی (اصیل) با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی و استنتاج شایستگی‌های تربیتی برای رفع چهار چالش نظام آموزش ایران (حافظه‌محوری، انباشت اطلاعات، منفعل‌بودن متربی و بی‌مهارتی) است. با چندسویه‌سازی روش‌های کیفیِ مرور نظامند، تجزیه مفهومی، تحلیل تطبیقی، تحلیل منطقی فرارونده و استنتاج عملی فرانکنا، سه شایستگی کلیدی استخراج شد: 1. شایستگی در معرض قرار گرفتن/ قرار دادن خود (با مؤلفه‌های گشودگی و مهارت شنیدن) که تعامل فعال متربی را تقویت و مسئله «منفعل‌ بودن» را هدف می‌گیرد؛ 2. جویندگی حساس و روشمند معنای اصلی (با تأکید بر پرسشگری، استدلال‌ورزی، عاقبت‌اندیشی، نقادی تاویلگرانه، هوشیاری هرمنوتیکی و شک) که جایگزین حافظه‌محوری و انباشت اطلاعات می‌شود؛ 3. جویندگی معنای حقیقی (با محوریت حقیقت‌‌جو بودن و حق‌پذیری، شک، شجاعت نقادی، مصلح بودن و مهارت‌های حکیمانه) که بی‌مهارتی را از طریق پرورش تفکر انتقادی و خوداصلاحی کاهش می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد این شایستگی‌ها با تبدیل فرآیند یادگیری به کاوشگری فعال، امکان بازطراحی برنامه‌های درسی مبتنی بر مهارت‌های هرمنوتیکی را فراهم می‌کنند. این پژوهش با پیوند نظریه هرمنوتیک قرآنی به نیازهای عملی تربیتی، چارچوبی نوین برای تحول آموزش در ایران ارائه می‌دهد.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12426_38703b9d2e03cf5e215ba1c5b55caf02.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 A Critique on Khorchide and Von Stosch’s Theory Regarding the Crucifixion of Jesus in the Qur'an نقد و بررسی دیدگاه خورشید و فون اشتوش در خصوص روایت قرآن کریم از تصلیب عیسی (ع) 91 102 12427 10.30473/quran.2025.73875.1304 EN Sayed Ali Morakkabi Ph.D Student , Department of Qur'an and Hadith Ferdowsi University of Mashhad, Iran. Abbas Ismailizadeh Associate Professor of Quran and Hadith studies in Ferdowsi university. Iran. Journal Article 2025 03 02 In their book, "The Other Prophet: Jesus in the Qur’an," Mouhanad Khorchide and Klaus von Stosch examine Qur’an 4:157, offering a perspective that challenges conventional Islamic interpretations of the verse. The central argument of Khorchide and Von Stosch is that the Qur’an does not explicitly reject the crucifixion of Jesus. Instead, they propose an alternative interpretation that aligns the verse with Gospel narratives. They contend that traditional Muslim exegetes have historically misconstrued this verse, presenting it as contradictory to Gospel accounts rather than acknowledging its potential consonance with them. This article systematically categorizes and then critically examines Khorchide and Von Stosch’s interpretation of Qur’an 4:157. Employing the method of Tafsīr al-Qur'ān Bi'l Qur'ān (interpreting the Qur’an by the Qur’an) alongside a comparative analysis with the New Testament, the study demonstrates how Khorchide and Von Stosch's reading of Qur’an 4:157 diverges from the verse’s explicit textual and contextual meaning. مُهَنّد خورشید و کلاوس فون اشتوش در بخشی از کتاب «پیامبر دیگر: عیسی در قرآن»، به بررسی دلالی آیه ۱۵۷ سوره نساء پرداخته‌اند. این دو پژوهشگر معتقدند قرآن کریم به صراحت موضوع تصلیب حضرت عیسی(ع) را رد نکرده است. از دیدگاه آنان، آیه محل بحث را می‌توان به گونه‌ای تفسیر کرد که با روایت اناجیل درباره به صلیب رفتن عیسی (ع) سازگاری داشته باشد و حال آنکه مفسران مسلمان در طول تاریخ به نادرست این آیه را در تقابل با آموزه های اناجیل قرار داده‌اند. در این نوشتار ضمن دسته‌بندی ادله مطرح‌شده توسط این دو محقق، دیدگاه آنان در تفسیر آیه مذکور مورد نقد و بررسی قرار خواهد گرفت و با استفاده از روش تفسیر قرآن به قرآن و نیز تحلیل تطبیقی با متون عهد جدید، تبیین می شود که چگونه تفسیر پیشنهادی خورشید و فون اشتوش از این آیه با آنچه آیه بر آن دلالت دارد، بیگانه می‌باشد.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12427_76ad28d586bf80f756a507cc70d404e1.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 Analysis of the Concept of Verse 106 of Surah al-Baqarah with an Emphasis on the Method of Dating واکاوی مفهوم صحیح آیه 106 بقره با تاکید بر روش تاریخ‎گذاری 103 118 12428 10.30473/quran.2025.74284.1317 EN Asghar Tahmasebi Boldaji Assistant Professor, Quranic Sciences and Hadith, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. Journal Article 2025 01 23 Verse 106 of Surah al-Baqarah, known as the "Verse of Abrogation (Naskh)," is one of the most important pieces of evidence cited by those who believe in abrogation (Naskh) within the Quran. They argue that this verse explicitly refers to the abrogation of Quranic verses. Aside from the internal textual analysis of the verse, dating this verse and the abrogating verses can aid in a correct understanding of it. The present study, using a descriptive-analytical method, aims to examine the date of revelation of Verse 106 of al-Baqarah and the abrogating verses, and in doing so, analyzes the historical relationship between this verse and the abrogating verses in terms of dating. The research findings indicate that the abrogating verses were revealed after Verse 106 of Surah al-Baqarah. Therefore, the meaning of abrogating Quranic verses based on this verse is rendered meaningless, as no abrogation had occurred before this verse for God to then refer to the philosophy of abrogating Quranic verses. The correct meaning of this verse, considering its dating and the context of its revelation is the abrogation of previous divine laws by the Holy Quran. آیه ۱۰۶ بقره مشهور به آیه نسخ یکی از مهم‌ترین ادله قائلان به نسخ در قرآن است؛ که بر این باورند این آیه به صراحت به مقوله نسخ آیات قرآن اشاره نموده است. جدای از تحلیل درون متنی آیه(که پژوهش‎هایی در این باره انجام شده است) تاریخ‎گذاری این آیه و آیات ناسخ می‌تواند به فهم صحیح این آیه کمک کند. پژوهش فرا رو با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی تاریخ نزول آیه ۱۰۶ بقره و آیات ناسخ می‎پردازد و از این رهگذر، ارتباط این آیه با آیات ناسخ را به لحاظ تاریخ‎گذاری این آیات، مورد واکاوی قرار می‎دهد. از نتیجه پژوهش برمی‌آید که تاریخ نزول آیات ناسخ پس از نزول آیه ۱۰۶ بقره بوده است که بر این اساس معنای نسخ آیات قرآن با استناد به این آیه بی‌معنا است؛ زیرا قبل از این آیه نسخی صورت نگرفته که به دنبال آن خداوند به فلسفه نسخ آیات قرآن اشاره نماید. معنای صحیح این آیه با توجه به تاریخ‎گذاری و فضای نزول آن، به معنای نسخ شریعت‎های آسمانی پیشین به وسیله قرآن کریم است.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12428_80685fae68e638edc42ac9bfbbea6836.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 Comparative Narrative Analysis of the Meaning and Referent of "Nāqūr" in Verse 8 of Sura al-Muddaththir from the Perspective of Shia and Sunni Exegetes بررسی تطبیقی روایی ناقور از جهت معنی و مصداق از منظر مفسران شیعه و اهل سنت 119 132 12429 10.30473/quran.2025.72915.1293 EN MohammadNagi Rafatnejad Assistant professor, Quran and hadith sciences group, payame Noor university, Tehran, Iran. Journal Article 2024 12 11 The Holy Qur’an refers to numerous signs and events pertaining to the afterlife, particularly the Day of Resurrection. One such reference occurs in verse 8 of Sura al-Muddaththir: "Fa Idhā Nuqira fī al-Nāqūr" (So when the trumpet is sounded). Since the expression "Nuqira fī al-Nāqūr" appears exclusively in this verse as a sign of the establishment of the Resurrection, exegetes have differed regarding its meaning and referent. Most commentators interpret "Nuqira" as "Nafkh" (meaning blowing or sounding) and "Nāqūr" as "Ṣūr" (meaning the trumpet or the horn). However, some have suggested that "Nāqūr" refers to the human heart, soul, body, or even the book of deeds. Certain narrative Shia exegetes, relying on Shia traditions, have interpreted this verse as alluding to the time of the advent of the Mahdī (AJ), considering "Nāqūr" to be the blessed heart or ear of the Imam. This article, employing a descriptive-analytical method and examining the relevant opinions and traditions in the exegetical works of both Sunni and Shia scholars, clarifies the meanings of "Nuqira" and "Nāqūr." The study accepts the primary view and regards alternative interpretations as inconsistent with internal and external evidence, arguing that Shia traditions (assuming their authenticity) should be understood as interpretation (Ta’wīl) or exegesis (tafsīr bil Bāṭin), in the sense of "Jary wa Taṭbīq" (application and adaptation). یکی از نشانه‌های عالم پس از مرگ که در آیة هشتم سورة مدّثّر «فاذا نقر فی الناقور» بدان اشاره شده، مراد از نقر و ناقور و معنا و مصداق آن است. از آنجا که این تعبیر، تنها در این آیه آمده است، در معنا و مصداق آن میان مفسران اختلاف شده‌است. بیشتر مفسران نقر را به نفخ و ناقور را به صُور تفسیر کرده‌اند و برخی از آنان ناقور را قلب و روح انسانی یا بدن آدمی یا نامة اعمال دانسته یا احتمال داده‌اند. برخی از مفسران اخباری با تکیه بر روایات شیعی، آیة شریفه را ناظر به زمان ظهور امام زمان «عج» دانسته و ناقور را قلب یا گوش مبارک حضرت پنداشته‌اند. نوشتار حاضر که به روش توصیفی تحلیلی نگارش شده است با بررسی این آراء و روایات مربوط به آن در کتب تفسیری فریقین دیدگاه نخست را پذیرفته و دیگر نظرات را مخالفِ قرائن و شواهد داخلی و خارجی دانسته و روایات شیعی را -بر فرض صحّت- بر تأویل و تفسیر به بطنِ آیه حمل می‌‌کند.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12429_caaaeee9e38083b7188875fa302f86ef.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 Citing and Evaluating Abdolkarim Soroush's Doubt about the Prophet's (PBUH) Active and Central Role in the Process of Revelation and Its Critique from the Perspective of Allamah Ṭabāṭabāʼī تحلیل و ارزیابی شبهه دکتر سروش درباره نقش فاعلی و محوری پیامبر (ص) در فرآیند وحی و نقد آن از منظر علامه طباطبایی 133 152 12430 10.30473/quran.2025.74349.1319 EN Mohammad Akbari Assistant Professor, Qom University of Holy Quran Sciences and Education, Qom, Iran. 0009-0006-2260-2186 Journal Article 2025 04 28 The issue of the nature of revelation and the position of the Prophet of Islam (PBUH) in the process of receiving and communicating it is one of the most important issues in the philosophy of religion and Islamic theology, which has always been a point of convergence for traditional and modern viewpoints. Abdolkarim Soroush, relying on hermeneutical principles, the psychology of religion, and religious empiricism, has proposed a theory that considers the Prophet not merely a passive recipient, but a central agent in the production of revelation. This viewpoint has significant consequences for understanding the nature of the Quran, the position of prophethood, and the concept of revelation. In contrast to this view, Allamah Ṭabāṭabāʼī, relying on transcendent philosophy, offers a theory based on which revelation is a trans-human reality, independent of the Prophet's mind, and its reception is of the type of presential knowledge and spiritual intuition. This article, using a descriptive-analytical method and a comparative approach, compares the epistemological and ontological foundations of these two viewpoints and attempts to critique Soroush's theory from the perspective of Islamic philosophy, especially the interpretive and theological views of Allamah Ṭabāṭabāʼī. In the process of analysis, the methodological differences between the two intellectual systems are first explained, and then the internal coherence of both theories is evaluated by examining Quranic, interpretive, and rational sources. The results of the research show that Soroush's view, due to its neglect of the ontological levels of revelation and its ambiguity in the relationship between human experience and divine speech, is not consistent with Quranic principles and the interpretive system of Islamic tradition. In contrast, Allamah Ṭabāṭabāʼī's theory has greater conceptual coherence, the support of religious texts, and deeper philosophical grounding, and is able to provide an intra-religious and rational answer to the questions of religious modernity. مسأله وحی و نقش پیامبر اسلام (ص) در دریافت و ابلاغ آن، از مباحث بنیادین علوم قرآنی و کلام اسلامی است. دکتر عبدالکریم سروش با ارائه نظریه‌ای جدید، مدعی است که پیامبر (ص) در شکل‌گیری و پردازش وحی نقش فاعلی داشته و وحی را امری درون‌ذهنی و متأثر از تجربه نبوی می‌داند. این دیدگاه با مبانی وحیانی و تفسیری سنتی در تعارض است. در مقابل، علامه طباطبایی وحی را حقیقتی فرابشری و مستقل از ذهن پیامبر (ص) می‌داند که مستقیماً از سوی خداوند نازل شده است. روش تحقیق این مقاله، توصیفی-تحلیلی و تطبیقی است. ابتدا نظریه دکتر سروش بررسی شده، سپس مبانی قرآنی و تفسیری علامه طباطبایی تحلیل و در نهایت، این دو دیدگاه مقایسه شده‌اند. استناد به منابع تفسیری، روایی و تاریخی نشان می‌دهد که نظریه دکتر سروش از نظر مبانی قرآنی دچار اشکالات اساسی است. آیات متعددی همچون «إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْی یوحَی» (نجم/ ۴) و «نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ» (شعراء/ ۱۹۳) صراحتاً وحی را کلام الهی و مستقل از ذهن پیامبر (ص) معرفی می‌کنند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نظریه سنتی وحی که توسط علامه طباطبایی مطرح شده، از استحکام بیشتری برخوردار بوده و با مستندات قرآنی و تفسیری تطابق کامل دارد. در مقابل، دیدگاه دکتر سروش، که وحی را پدیدهای بشری میداند، نه تنها فاقد پشتوانه قرآنی است، بلکه با فهم تاریخی و سنت تفسیری مسلمانان نیز ناسازگار بوده و ازاین‌رو مردود است.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12430_50c972e5d0e031d816db12d921911c6a.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 Investigating the Reason for the Introduction of Hadith in Maʻānī al-Akhbār, Focusing on the Perspective of Commentators بررسی سبب ورود حدیث در معانی الاخبار با محوریت دیدگاه مفسران 153 166 12431 10.30473/quran.2025.74280.1316 EN Rahmatollah Abdollahzadeh Arani Associate professor, Quran and Hadith Sciences, Payam_e Noor University, Tehran, Iran. Mohammad Saeed Fayyaz Assistant professor, Quran and hadith sciences group, payam-e Noor university, Tehran, Iran. 0000-0001-6755-3628 Alireza Movafaq Assistant professor, Islamic Studies sciences group, payam-e Noor university, Tehran, Iran. Ahmad Zeinali Darb Hanzi . Ph.D Student , Department of Qur'an and Hadith, Payame Noor Unvierstiy, Tehran, Iran. Journal Article 2025 04 14 The reason for the introduction of a hadith refers to the conditions and situations in which the impeccable Imam (AS) took action to express a statement, issue a ruling, or perform an action. Recognizing this context, especially considering the audience, social atmosphere, and cultural background of the time the narration was issued, plays an important role in correctly understanding the concepts of the hadith. The present research, with a descriptive-analytical approach and focusing on Shaykh Ṣadūq's book, Maʻānī al-Akhbār, explains the position of the reason for introduction in the analysis of narrations. Also, the views of Shiʻa and Sunni commentators have been examined to determine their impact on a better understanding of the reason for introduction and the analysis of the content of the narrations. The results show that the late Ibn Bābawayh, using the method of Fiqh al-Hadith, especially relying on the reason for introduction, analyzes the narration and emphasizes avoiding the absolute or inappropriate generalization of the meaning of the narration. In addition, in understanding the reason for the introduction of the hadith, interpretive views should not be ignored, especially when the relevant narration is a point of contention between the two sects. سبب ورود حدیث به معنای شرایط و موقعیتی است که معصوم (ع) در آن به بیان سخن، صدور حکم یا انجام عملی اقدام کرده است. شناخت این زمینه، به‌ویژه با در نظر گرفتن مخاطب، فضای اجتماعی و بستر فرهنگی زمان صدور روایت، نقش مهمی در فهم صحیح مفاهیم حدیثی ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی‌ـ‌تحلیلی و با محوریت کتاب معانی الأخبار شیخ صدوق (ره)، به تبیین جایگاه سبب ورود در تحلیل روایات می‌پردازد. همچنین، دیدگاه‌های مفسران شیعه و اهل سنت بررسی شده تا میزان تأثیر آن‌ها در فهم بهتر سبب ورود و تحلیل محتوای روایات مشخص گردد. نتایج نشان می‌دهد که مرحوم ابن‌بابویه با بهره‌گیری از روش فقه‌الحدیثی، به‌ویژه با اتکا بر سبب ورود، روایت را مورد تحلیل قرار داده و بر پرهیز از اطلاق یا تعمیم نا به‌جای مفاد روایت تأکید می‌کند. علاوه بر این، در فهم سبب ورود حدیث، نباید دیدگاه‌های تفسیری را نادیده گرفت، به‌ویژه هنگامی که روایت مربوطه محل اختلاف میان دو فرقه باشد.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12431_d85ffb603cb7a5a58f7cb3acfb9c8201.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 A Comparative Analysis of the Views of Ṭabrisī and Zamakhsharī on the Progression of the Verses of Taḥaddī تحلیل مقایسه‌ای آراءِ طبرسی و زمخشری در سیر آیات تحدی 167 184 12432 10.30473/quran.2025.73422.1298 EN Ali Ghazanfari .Associate Professor, Tehran University of Quranic Sciences and Islamic Studies, Tehran.Iran. Maryam Hoseini . Ph.D Student of Kowsar Specialized Center for Islamic Sciences, Tehran, Iran Journal Article 2025 02 12 Faḍl ibn Ḥasan Ṭabrisī, an Imami scholar, and Jārallah Zamakhsharī, a Mu'tazili contemporary, are considered intellectuals in the field of Quranic exegesis and sciences. Both share similar intellectual viewpoints on the miraculous nature of the Quran's apparent meanings and words, based on various arguments, including the Quran's harmonious structure and system, and the eloquence and fluency of its verses, utilizing the concept of Taḥaddī. The verses of Taḥaddī, which are considered part of the evidence for the Quran's miraculous nature, are based on five verses, the order of their revelation being a point of contention among commentators. The gap resulting from the lack of thorough research in systematic comparisons of Shi'a and Mu'tazili schools of exegesis necessitates that, based on a descriptive-analytical method and reference to library sources, the views of Ṭabrisī and Zamakhsharī on the progression of the verses of Taḥaddī be explained by comparing and analyzing the perspectives of these two intellectual schools. Therefore, it seems that Zamakhsharī and his like-minded thinkers have disregarded historical evidence in their proposed order of the verses' revelation, relying on unusual opinions such as Ibn Nadīm's list, the lack of explicit mention of the position of Surah al-Ṭūr, and the failure to address the key concept of "with a similar discourse (Bi Ḥadīthin Mithlih)." In an analytical view, it can be seen that Ṭabrisī's view on the order of the verses of Taḥaddī is more consistent with the available evidence. He has paid attention to the main goal of the verses of Taḥaddī, which is to prove the miraculous nature of the Quran and its superiority over the Arabic poetic system, and he has not burdened himself to achieve a logical and rational progression, nor has he expressed an imposed opinion. Ṭabrisī considers the reason for the difference in the subject of the verses of Taḥaddī to be the circumstances and exigencies of the time in response to the obstinacy of the claimants, and introduces the wisdom of the revelation of the verses of Taḥaddī as the claim by the deniers that the verses are not divine. فضل بن حسن طبرسی امامی، معاصر جارالله زمخشری معتزلی است . آن‌دو از اندیشمندان در حوزه تفسیر و علوم قرآن کریم محسوب می‌شوند. هر دو در معجزه بودنِ ظواهر و الفاظِ قرآن با استناد به ادله مختلف و از جمله ساختار و نظام هماهنگ قرآن، بلاغت و فصاحت آیات آن با بهره گیری از تحدی، تشابه فکری دارند. این امر که از مجموعه دلائل اعجاز قرآن محسوب می‌شود، بر پنج آیه استوار است که ترتیب نزولش آنها محل تضارب آراءِ مفسران شده است. به نظر می‌رسد زمخشری و هم‌نظران وی ترتیب پیشنهادیِ نزولِ سوره‌ها را بدون توجه به مستندات تاریخی و با استناد به آراء شاذ مثل فهرست ابن ندیم، عدم تصریح به جایگاه سوره طور و همچنین نپرداختن به مفهوم کلید واژه‌ی مهمِ "بحدیثٍ مثله"،رعایت نکرده‌اند. بنابراین در نگاهی تحلیلی می‌توان دیدگاهی را که طبرسی در ترتیب آیات تحدی ابراز نموده همنواتر با مستندات موجود دانست وی به هدفِ اصلیِ آیاتِ تحدی که اثباتِ اعجاز قرآن و برتریِ آن نسبت به منظومه‌ی کلام عرب است، توجه نموده و خود را بمنظورِ دست‌یابی به سیری که منطقی و عقلایی به تکلّف نیفکنده و نظری تحمیلی ابراز ننموده است. طبرسی رازِ اختلاف در متعلقِ آیات تحدی را شرائط و اقتضائات زمانه در پاسخ‌ به عنادِ مدعیان دانسته و حکمتِ نزولِ آیاتِ تحدی را ادعای غیر الهی بودنِ آیات از سویِ منکران معرفی نموده‌است.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12432_640367bd4284944d86960c6917a28eea.pdf

Payam Noor University Quran and Religious Enlightenment 2717-4476 6 1 2025 08 23 A semantic Analysis of the Synonymous Words in the Two Verses "Bashsharnāhu bi Ghulāmin ʿAlīm" and "Bashsharnāhu bi Ghulāmin Ḥalīm" from an Educational Perspective بررسی معناشناسانه واژگان مترادف در دو آیه «بشرناه بغلام علیم» و «بشرناه بغلام حلیم» از جنبه تربیتی 185 199 12964 10.30473/quran.2026.77170.1376 EN Javad Khanlari Department of Arabic Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran 0000-0002-0480-0836 Ebrahim Namdari Associate Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran. Maryam Nazarbeygi Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Ayatollah Boroujerdi University, Boroujerd, Iran. Ahmad Binazade Master's student, Department of Arabic Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran Journal Article 2026 01 30 چکیده این پژوهش به تحلیل معناشناختی دو تعبیر قرآنی «غلام علیم» و «غلام حلیم» در آیات مربوط به بشارت الهی درباره فرزندان ابراهیم (ع) می‌پردازد. بیان مسئله آن است که چرا قرآن در توصیف یکی از فرزندان از واژه «علیم» و در توصیف دیگری از واژه «حلیم» استفاده کرده است و این تفاوت چه پیامدهای تربیتی دارد. اهمیت تحقیق از آن جهت است که معناشناسی واژگان مترادف در قرآن به فهم لایه‌های عمیق‌تری از تربیت انبیا کمک می‌کند. پرسش اصلی تحقیق این است: «تفاوت معنایی علیم و حلیم در بافت قرآنی چیست و چه دلالت‌های تربیتی در پرورش نسل دارد؟» روش تحقیق، تطبیقی است و با استفاده از منابع تفسیری، لغوی، و مطالعات معناشناسی قرآن، دو صفت برجسته یعنی «علیم» و «حلیم» را در دو آیه متناظر بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد «علیم» به جنبه معرفتی و عقلانی انسان اشاره دارد، درحالی‌که «حلیم» به جنبه کنترلی، اخلاقی و مدیریت هیجانات مرتبط است. نتیجه این تحلیل نشان می‌دهد تربیت قرآنی بر تلفیق دانش و حلم در شکل‌گیری شخصیت مطلوب تأکید دارد. چکیده این پژوهش به تحلیل معناشناختی دو تعبیر قرآنی «غلام علیم» و «غلام حلیم» در آیات مربوط به بشارت الهی درباره فرزندان ابراهیم (ع) می‌پردازد. بیان مسئله آن است که چرا قرآن در توصیف یکی از فرزندان از واژه «علیم» و در توصیف دیگری از واژه «حلیم» استفاده کرده است و این تفاوت چه پیامدهای تربیتی دارد. اهمیت تحقیق از آن جهت است که معناشناسی واژگان مترادف در قرآن به فهم لایه‌های عمیق‌تری از تربیت انبیا کمک می‌کند. پرسش اصلی تحقیق این است: «تفاوت معنایی علیم و حلیم در بافت قرآنی چیست و چه دلالت‌های تربیتی در پرورش نسل دارد؟» روش تحقیق، تطبیقی است و با استفاده از منابع تفسیری، لغوی، و مطالعات معناشناسی قرآن، دو صفت برجسته یعنی «علیم» و «حلیم» را در دو آیه متناظر بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد «علیم» به جنبه معرفتی و عقلانی انسان اشاره دارد، درحالی‌که «حلیم» به جنبه کنترلی، اخلاقی و مدیریت هیجانات مرتبط است. نتیجه این تحلیل نشان می‌دهد تربیت قرآنی بر تلفیق دانش و حلم در شکل‌گیری شخصیت مطلوب تأکید دارد.

https://quran2020.journals.pnu.ac.ir/article_12964_bf1d6e5c23a1e2ed6a7216f22426d40e.pdf